حه‌کیم غیاسه‌دین ئه‌بولفه‌تح عومه‌ر بن ئیبراهیم خه‌ییام نه‌یشابووری ‌ ساڵی439ی کۆچی هاته‌ سه‌ر دونیا وپاش78ساڵ ژیان ساڵی517ی کۆچی له‌ نه‌یشابوور ماڵاوایی له‌گه‌ڵ ئه‌م جیهانه‌ کرد. به‌ پێی ڕاپۆری به‌شی ناوه‌ندی هه‌واڵ،وریایی و ئاوه‌زی باڵا و ‌ توانای وه‌بیرهێنانه‌وه‌ی خه‌ییام له‌ تافی تازه‌ لاویدا ئه‌وی گه‌یاندۆته‌ پله...‌ به‌رزه‌کانی زانستی جۆربه‌جۆری وه‌ک،فه‌لسه‌فه‌،ئه‌ستێره‌ناسی،پزیشکی،مۆسیقا،ئه‌ندازیاری،جه‌بروئه‌ده‌بیات. خه‌ییام به‌ دوو زمانی فارسی و عه‌ره‌بی شێعری ده‌گوت و له‌ باره‌ی زانسته‌ جۆربه‌جۆره‌کانه‌وه‌ گه‌لێ کتێبی به‌نرخی نووسیوه‌ که‌ له‌ کاتی خۆیدا ناوبانگیان ده‌رکردووه‌. ژیانی خه‌ییام هاوکات بوو له‌گه‌ڵ‌ سه‌رده‌می پاشایه‌تی سه‌لجوقییه‌کان. خه‌ییام گه‌لێ به‌رهه‌می به‌نرخی له‌ بواری جۆربه‌جۆری زانستی دا هه‌یه‌. نامیلکه‌یه‌ک له‌مه‌ڕجه‌بروبه‌رنگاربوونه‌وه‌،نامیلکه‌یه‌ک له‌مه‌ڕگشتییاتی ئه‌لمه‌وجوود،نه‌ورۆزنامه‌و نامیلکه‌یه‌ک له‌مه‌ڕسرووشتیات له‌ گرینگترین به‌رهه‌مه‌کانی ئه‌م حه‌کیمه‌ مه‌زنه‌یه‌. هه‌موو ساڵێک له‌ ڕۆژی28ی گوڵان له‌ سه‌رتاسه‌ری وڵات به‌تایبه‌ت له‌ ته‌نیشت گڵکۆکه‌ی له‌ نه‌یشابوور ئاهه‌نگێ بۆ‌ ڕێزنان له‌و که‌سایه‌تییه‌ ناوداره‌ به‌ڕێوه‌ ده‌چێ.